قیام مردم در هفدهم شهریور :

 

دولت جمشید آموزگار که از نخستین روز های زمامداری ، سیاست تحمیق مردم را بکار گرفته بود نتوانست در برابر امواج گسترده انقلاب اسلامی پایداری کند. در این دوره در سال 1357 ه ش هر روز بر دامنه اعتراضات مردمی افزوده می شد و چنین شد که پس از یکسال جمشید آموزگار در چهارم شهریور سال 1357 ه ش مجبور به استعفا شد و محمد رضا شاه ، جعفر شریف امامی را مامور تشکیل کابینه کرد. شریف امامی ، اما برنامه دولت خود را آشتی ملی نام نهاد و به نشانه همراهی با مردم تعدادی از مراکز فساد را در کشور بست و تصمیم گرفت که به روحانیان احترام بگذارد. اما اینگونه عوام فریبی ها در تحمیق مردم موثر نیفتاد و در سیزدهم شهریور همان سال راهپیمایی بزرگی پس از نماز عید سعید فطر در تهران بر گزار شد و همین راهپیمایی مقددمه ای شد بر قیام هفدهم شهریور. 

به منظور احترام نهادن به خون کشته شدگان روز های پیشین ، روز شانزدهم از سوی قاطبه مردم  تعطیل عمومی اعلام شد و مردم تهران در چنین روزی راهپیمایی عظیمی بر گزار کردند. ماموران رژیم از شب قبل هفدهم شهریور، در میادین مهم شهر مستقر شده بودند و با هرگونه حرکت مقابله می کردند. در نخستین ساعات روز هفدهم شهریور ارتشبد اویسی از رادیو تهران اعلام حکومت نظامی کرد و بر اساس  آن اجتماع بیش از دو نفر در تهران ممنوع شد.

مردم تهران اما بدون توجه به این اخطارها سیل آسا به خیابانها روی آوردند و در میدان ژاله (شهدای فعلی ) اجتماع کردند. ماموران مسلح چندین بار به مردم اخطار کردند و آنگاه  ناجوانمردانه مردم بی سلاح را هدف رگبار مسلح خود قرار دادند. رژیم در حال اضمحلال تعداد کل شهدای هفده شهریور را 58 نفر اعلام کرد اما شمار دقیق قربانیان آن روز هیچ گاه مشخص نشد. به گفته برخی از شاهدان رقم شهدای این روز بالغ بر چهار هزار نفر می شد.

امام خمینی در هجدهم شهریور همان سال با صدور بیانیه ای  ضمن محکوم کردن کشتار وحشیانه مردم، دولت شریف امامی را دولتی غیر قانونی و تحمیلی خواندند. به مناسبت  همین واقعه عظیم، چنین روزی در تاریخ ایران زمین به عنوان  روز جمعه سیاه نام گرفت.

روز جهانی مبارزه با بیسوادی :
 

یکی از شاخص های رشد در جوامع متمدن میزان بهره مندی مردم آن کشور از حد اقل سواد نوشتن و خواندن است . بدیهی است مبارزه با بی سوادی  نه تنها درمقوله  توسعه فرهنگی به عنوان نخستین گام قلمداد می شود ،  بلکه در حوزه های  اجتماعی و اقتصادی و سیاسی نیزحایز  اهمیت ویژه ای  است. هر چه افراد جامعه به سمت با سوادی شدن پیش روند، یقینا سیر تحول و رویکرد آن جامعه به سمت مفهوم توسعه امر سریعتری خواهد بود. با نامگذاری چنین روزی به نام روز جهانی مبارزه با بیسوادی ، جهانیان حذف این پدیده شوم را از جامعه بشری خواستار شدند.

دولت جمهوری اسلامی ایران نیز از همان اوان استقرار،  مبارزه با بیسوادی را در نقاط مختلف کشور در دستور کار خود قرار داد و با راه اندازی نهضت سواد آموزی در د ور افتاده ترین روستاهای کشور این آرمان انقلاب اسلامی را تحقق بخشید.

شهادت قاسم دهقان : 
 

قاسم دهقان هنرمند و فیلمساز در روز عرفه وشب عید قربان مطابق با بیستم تیرماه 1336 در تهران به دنیا آمد. قاسم دهقان  در سال 1372 همکاری خود را با شهید آوینی شروع کرد و برای تصویر برداری از مجموعه روایت فتح به مناطق جنگی اعزام شد. وی  در آخرین اثر خود " قطعه بهشت " در سال 1374 که نقش یک رزمنده را ایفا می کرد شهید شد.

درگذشت ابوالقاسم پاینده :
در چنین روزی در سال 1363 هجری شمسی  ابوالقاسم پاینده از مترجمان و محققان مشهور ایرانی درگذشت . نخستین کار مطبواتی او انتشار  هفته نامه صبا در سال1321هجری شمسی بود. او بعدها به نگارش وهمچنین ترجمعه آثار گران سنگ ادبیات عرب و هعمچنین کتب دینی پرداخت که از میان آنها می توان به ترجمه تاریخ طبری اشاره کرد.

تحت الحمایگی کانادا :
درچنین روزی درسال 1763 میلای کانادا به تحت الحمایگی انگلستان درآمد.

استقلال سنگاپور :
در چنین روزی درسال 1965 میلادی ، سنگاپورمستقل شد . درچنین روزی در سال 1970 میلادی قانون اساسی سنگاپوربه تصویب رسید. سنگاپور جزیره ای است در جنوب شرقی آسیا و منتهی الیه شبه جزیره مالاکا. نژاد مردم این کشور زرد و عده کمی نیز از آنان سفید هستند. غالب مردم این کشور از ادیان بودا ، اسلام ، برهما و مسیحیت پیروی می کنند. سنگاپور ابتدا همراه با مازی در سال 1963 از انگلستان مستقل و ضمیمه فدراسیون مالزی شد ولی در ماه اوت سال 1965 میلادی خود را مستقل اعلام کرد و در بیست و یکم سپتامبر سال 1965 به عضویت سازمان ملل متحد درآمد. 

امضای پیمان نظامی سیتو :
سازمان پیمان آسیای جنوب شرقی در چنین روزی در سال 1954 میلادی با امضای یک قرار داد همکار ی نظامی و اقتصادی بین هشت کشور آمریکا ، فرانسه ،  استرالیا، فیلیپین ، زلاندنو ، تایلند ، و پاکستان در مانیل پا به عرصه وجود نهاد و تا سال 1967 میلادی که فرانسه از آن خارج شد نقش فعالی را در  سیاست های منطقه ایفا کرد . در سال 1972 نیز پاکستان ازاین پیمان خارج شد و با تضعیف قدرت و موقعیت آمریکا در منطقه پس از شکست از ویتنام ، سازمان آسیای جنوب شرقی عملا موقعیت خود را از دست داد و در سی ام ژوئن 1977 میلادی منحل شد .

تولد ریچارد اول :
ریچارد اول پادشاه انگلستان در چنین روزی در سال 1157 دیده  به  جهان گشود . وی بین سالهای 1189 تا 1199 بر این کشور حکومت کرد .

تولد لودویکو آریو ستو :
آریوستو شاعر بر جسته ایتالیایی در چنین روزی در سال 1474 میلادی به دنیا آمد . "ارلاندو فورویوز" عنوان مهمترین اثر ادبی اوست .

تولد مارین مرسن :
 مرسن ریاضیدان بر جسته فرانسوی در چنین روزی در سال 1588 میلادی متولد شد . او علاوه بر ریاضی در رشته های موسیقی و فلسفه نیز مهارت داشت . کارتزیان عنوان مهترین اثر اوست .

تولد فردریک میسترال :
میسترال شاعر برجسته انگلیسی در چنین روزی در سال 1830 میلادی به دنیا آمد . او در سال 1904 میلادی جایزه نوبل را از آن خود کرد .

تولد آنمتونن دورک :
دورک آهنگساز توانمند چک در چنین روزی در سال 1841 میلادی به دنیا آمد . "سمفونی جهان جدید " عنوان مهمترین اثر موسیقایی اوست .

تولد مکس رینهارت :
رینهارت کارگردان پر طرفدار تئاتر استرالیا در چنین روزی در سال 1873 میلادی دیده به جهان گشود. "شاه ادیب"  عنوان مهمترین اودر تئاتر است .

تولد آن بیتی :